Terug in de kast!

Afrikaanse homomannen zullen daar in eigen kring niet gemakkelijk voor uitkomen. Ze zijn bang voor afwijzing door hun familie en hun vrienden. Eigenlijk verschilt dat nauwelijks van Nederlandse homomannen uit de zwaardere reformatorische hoek. Sommigen blijven (bijna) hun hele leven ‘in de kast’. Twee van mijn collega’s, predikanten op oudere leeftijd, waren zelf ‘zo’. De een, opgegroeid in een gereformeerde bondsmilieu, maar opgeschoven naar het midden van de kerk, was, toen hij een nieuwe gemeente kreeg, er voor uit durven komen. Maar, vertrouwde hij me toe, ik was liever ‘gewoon’ getrouwd geweest. Een andere predikant stond bekend om zijn ‘inclusieve’ preken, waarin hij misschien wel heel wat moeders van homomannen troost bood. Zelf durfde hij er niet voor uit te komen. Hij woonde met een huishoudster. Ook een ruimdenkende priester was bang om een homobar te bezoeken. Want stel hij kwam daar een parochiaan tegen.

Als het in ons tolerante Nederland voor iemand al zo moeilijk is zichzelf te zijn, niet alleen in gedachten en verlangens, maar ook in de praktijk, hoe moeizaam moet het leven zijn voor Afrikaanse homomannen in hun eigen land. In Kenia staat er een gevangenisstraf op van veertien jaar als je betrapt wordt, in Malawi gold hetzelfde voor een homostel. Alleen onder druk van de internationale opinie werd het vrijgelaten. In Oeganda is er een heksenjacht aan de gang, sinds een krant foto’s van homo’s afdrukt. In Sierra Leone werden homomannen in elkaar geslagen, waarbij een aan de gevolgen ervan overleed. Zuid-Afrika is zo ongeveer het enige land waar de vrijheid van homo’s en lesbo’s grondwettelijk is vastgelegd, omdat ze deel uitmaakten van de apartheidsstrijd. Maar in de praktijk worden lesbische vrouwen verkracht om ze te ‘leren’ waar ze werkelijk voor bedoeld zijn.

Homovijandigheid is zelfs in Nederland aan het toenemen. In Amsterdam worden met grote regelmaat homo’s uitgescholden en gemolesteerd. Terecht dat we dat niet pikken.

Toch heeft de Nederlandse overheid er een handje van om buitenlandse homomannen met droge ogen terug te sturen naar hun land van herkomst, omdat ze toch gewoon ‘in de kast’ kunnen blijven.

Pas nog zo’n voorbeeld. Aardig als een testcase voor onze tolerantie en inlevingsvermogen.

Een jonge Afrikaan heeft bij zijn asielaanvraag geen geluk gehad. Zijn angst om ingelijfd te worden in de Poro Society was niet serieus genomen. Dat was hem al op meer dan een jaar vreemdelingenbewaring komen te staan. Toen hij daarna werd ‘geklinkerd’ (het nieuwe woord voor vrijlating omdat iemand niet kan worden uitgezet naar het land van herkomst), had hij geen onderdak, geen eten. Uit arren moede ging hij mee met mannen en had seks met hen. Betaalde seks of voor-wat-hoort-wat-seks, om het even. Hij ontdekte dat hij op mannen viel (en zij op hem). Een wat verlate coming out, alsof het lot hem daarmee een handje had geholpen. Als praktizerende homo was terugkeer naar eigen land niet meer aan de orde. Hij werd soms al door landgenoten in Amsterdam beschimpt. Wat zou er met hem kunnen gebeuren als hij terug zou keren? Niks, vindt de IND-beslisser. Hij moet zich gewoon gedeisd houden, dan overkomt hem niets. Gewoon terug in de kast! Zo heeft god het immers bedoeld. En anders onze op papier tolerante overheid wel.

Cor Ofman